Luật sư có thể đại diện theo ủy quyền để yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn của vợ chồng không?

Luật sư có thể đại diện theo ủy quyền để yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn của vợ chồng không? Luật sư tham gia phiên tòa giải quyết vụ việc ly hôn với tư cách gì? Khi nào luật sư có thể đại diện để tham gia vụ án ly hôn mà vẫn được Thẩm phán chấp nhận? Dưới đây là phân tích chi tiết các trường hợp cụ thể này.

1. Luật sư có thể đại diện theo ủy quyền để yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn của vợ chồng không?

Căn cứ khoản 4 Điều 85 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì Luật sư (hoặc bất kỳ cá nhân nào khác) không được phép đại diện theo ủy quyền để thay mặt vợ hoặc chồng tham gia tố tụng tại Tòa án nhằm giải quyết việc ly hôn.

“Điều 85. Người đại diện
4. Người đại diện theo ủy quyền theo quy định của Bộ luật dân sự là người đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự.
Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện”.

Tại sao không được ủy quyền cho luật sư trong vụ án ly hôn?

Việc ly hôn gắn liền với quyền nhân thân (quan hệ tình cảm, tư cách vợ chồng) của mỗi cá nhân. Tòa án cần sự có mặt trực tiếp của các bên để tiến hành các thủ tục cần thiết theo quy định pháp luật. Cụ thể, để giải quyết vụ việc ly hôn, Tòa án cần tiến hành các thủ tục sau đây:

– Hòa giải: Đây là thủ tục bắt buộc để xem xét khả năng đoàn tụ. Nếu ủy quyền cho luật sư tham gia phiên hòa giải thì luật sư sẽ không bao giờ thay mặt đương sự để hòa giải được chuyện tình cảm.

– Xác nhận ý chí: Tòa án cần làm việc trực tiếp với vợ, chồng để đảm bảo việc ly hôn là tự nguyện, không bị ép buộc. Vậy nên, khi tiến hành xét xử hoặc phiên họp thì cần phải có mặt của vợ chồng để xác nhận ý trí của họ.

Mặc dù luật sư không thể tham gia phiên tòa với tư cách là người đại diện theo ủy quyền trong vụ án ly hôn nhưng luật sư có thể tham gia với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

Vai trò của Luật sư trong vụ án ly hôn

Mặc dù không thể “đi thay” bạn để ly hôn, nhưng Luật sư vẫn có vai trò quan trọng trong các phạm vi sau:

– Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Luật sư tham gia phiên tòa cùng với bạn để tranh tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trong vấn đề phân chia tài sản, giành quyền nuôi con.

– Đại diện ủy quyền trong phần Tài sản: Riêng đối với các tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn, bạn có thể ủy quyền cho Luật sư thay mặt mình thực hiện các thủ tục, vì đây là quan hệ mang tính chất tài sản (không phải nhân thân).

– Hỗ trợ các thủ tục pháp lý: Luật sư có thể tham gia vụ án ly hôn từ giai đoạn nộp đơn, do đó luật sư có thể giúp soạn thảo đơn từ, chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ và tư vấn lộ trình pháp lý để quá trình ly hôn diễn ra nhanh chóng, đúng luật.

2. Khi nào luật sư có thể tham gia vụ án ly hôn với tư cách là người đại diện?

Chỉ có duy nhất một trường hợp người khác (không nhất thiết là luật sư) có thể đại diện yêu cầu ly hôn là khi một bên vợ/chồng bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây ra. Khi đó, cha, mẹ hoặc người thân thích khác sẽ yêu cầu Tòa án giải quyết.

Ví dụ: Luật sư đang có con gái đã lập gia đình mà con gái của luật sư ị bệnh tâm thần, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây ra, thì khi đó luật sư có quyền đại diện cho con gái mình để yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định pháp luật.

Tóm lại, luật sư không thể đại diện theo ủy quyền để yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn của vợ chồng, Hai người bắt buộc phải có mặt tại Tòa án để giải quyết quan hệ vợ chồng. Luật sư chỉ có thể đi cùng để hỗ trợ hoặc đại diện cho bạn trong phần tranh chấp tài sản.

3. Ủy quyền chia tài sản khi ly hôn

Như đã đề cập ở trên, mặc dù bạn không được phép ủy quyền cho người khác thay mặt mình để giải quyết “quan hệ hôn nhân” (tức là việc có đồng ý ly hôn hay không), nhưng đối với quan hệ tài sản, pháp luật cho phép thực hiện việc ủy quyền.

3.1. Tại sao có thể ủy quyền chia tài sản khi ly hôn?

Trong một vụ án ly hôn, Tòa án thường giải quyết 3 vấn đề chính:

– Quan hệ nhân thân: Việc chấm dứt quan hệ vợ chồng (Không được ủy quyền).

– Con chung: Quyền nuôi con và cấp dưỡng (Thông thường không được ủy quyền vì gắn liền với quyền nhân thân của cha mẹ).

– Quan hệ tài sản: Chia tài sản chung, nợ chung (Đây là quan hệ mang tính chất kinh tế cho nên được phép ủy quyền).

Căn cứ vào Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, các tranh chấp về tài sản được xem là tranh chấp dân sự thuần túy, do đó đương sự có quyền tự định đoạt thông qua người đại diện theo ủy quyền.

3.2. Phạm vi người được ủy quyền chia tài sản ly hôn

Khi bạn ủy quyền cho một người (thường là Luật sư hoặc người thân) giải quyết phần tài sản, người đó có thể thay mặt bạn để thực hiện các vấn đề sau:

– Tham gia các buổi hòa giải tại Tòa án liên quan đến việc thỏa thuận chia tài sản.

– Cung cấp tài liệu, chứng cứ. Nộp các giấy tờ chứng minh tài sản chung, tài sản riêng (sổ đỏ, sổ tiết kiệm, hợp đồng góp vốn…), tiến hành thu thập thêm tài liệu chứng cứ còn thiếu,…

– Trình bày ý kiến: Đưa ra các lập luận về công sức đóng góp của bạn để yêu cầu tỷ lệ chia tài sản có lợi nhất.

– Thực hiện các thủ tục định giá: Thay mặt bạn tham gia quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản đang tranh chấp.

– Ký kết các văn bản: Ký các biên bản hòa giải thành về phần tài sản (nếu phạm vi ủy quyền cho phép).

Trên đây là những nội dung chính mà người được ủy quyền có thể làm. Tùy theo vào phạm vi ủy quyền theo thỏa thuận hoặc hợp đồng mà người được ủy quyền chỉ được thực hiện trong phạm vi đó.

3.3. Hình thức và nội dung của văn bản ủy quyền

Để việc ủy quyền chia tài sản ly hôn có hiệu lực pháp luật và được Tòa án chấp nhận thì bạn cần lưu ý một số vấn đề sau đây:

– Về mặt hình thức: Hai bên phải lập thành văn bản (Hợp đồng ủy quyền hoặc Giấy ủy quyền). Văn bản này bắt buộc phải được công chứng (tại Văn phòng công chứng) hoặc chứng thực (tại UBND cấp xã/phường). Nếu bạn ở nước ngoài, cần thực hiện tại Lãnh sự quán/Đại sứ quán Việt Nam.

– Về mặt nội dung: Trong văn bản hoặc giấy ủy quyền cần ghi rõ ràng phạm vi ủy quyền.

Ví dụ: Ủy quyền cho ông/bà A được toàn quyền thay mặt tôi tham gia tố tụng để giải quyết các tranh chấp về tài sản chung là quyền sử dụng đất tại địa chỉ… và số tiền gửi tại ngân hàng. Khi đó, người được ủy quyền chỉ được tiến hành các thủ tục nêu trên trong phạm vi ủy quyền.

3.4. Một số lưu ý khi ủy quyền chia tài sản ly hôn

– Dù bạn đã ủy quyền chia tài sản cho Luật sư thì Tòa án vẫn sẽ triệu tập bạn đến để giải quyết phần tình cảm (cho mục đích hòa giải đoàn tụ và ký biên bản hòa giải). Bạn chỉ có thể vắng mặt nếu có lý do chính đáng và có đơn xin xét xử vắng mặt, nhưng việc này có thể khiến quá trình giải quyết bị kéo dài hoặc gặp khó khăn hơn.

– Nếu vụ việc ly hôn của bạn có tranh chấp về phần tài sản giá trị lớn (bất động sản, cổ phần công ty, tranh chấp nợ), bạn nên lập một Hợp đồng ủy quyền riêng cho phần tài sản để Luật sư có thể chủ động làm việc với Tòa án và phía đối phương.

Lợi ích khi ủy quyền cho luật sư chia tài sản ly hôn:

– Tránh xung đột trực tiếp: Nếu mối quan hệ giữa vợ chồng đang ở trong gia đoạn quá căng thẳng, không muốn nhìn thấy mặt nhau,… thì việc để Luật sư thay mặt làm việc về tài sản sẽ giúp giảm bớt va chạm và giữ tâm lý bình tĩnh.

– Tính chuyên môn cao: Luật sư là người am hiểu quy định pháp luật và có kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật nên sẽ biết cách thu thập chứng cứ và áp dụng các quy định về “công sức đóng góp” để bảo vệ tối đa quyền lợi kinh tế của bạn.

– Tiết kiệm thời gian và công sức: Bạn không cần phải có mặt trong tất cả các buổi làm việc phức tạp về kiểm kê, định giá tài sản, tất cả mọi vấn đề đều sẽ do luật sư thay mặt bạn thực hiện.

Nếu bạn đang cần thuê luật sư tham gia giải quyết vụ án ly hôn bạn có thể tham khảo bảng giá thuê luật sư ly hôn để biết thêm thông tin chi tiết.

4. Mẫu giấy ủy quyền chia tài sản ly hôn đơn giản

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

GIẤY ỦY QUYỀN

(V/v: Giải quyết tranh chấp tài sản trong vụ án ly hôn)

1. BÊN ỦY QUYỀN (Bên A):

• Họ và tên: ……………………………………………………………..
• CCCD/Số hộ chiếu: ……………….. Ngày cấp: ………………..
• Địa chỉ thường trú: …………………………………………………..

1. BÊN ĐƯỢC ỦY QUYỀN (Bên B):

• Họ và tên: ……………………………………………………………..
• CCCD/Số hộ chiếu: ……………….. Ngày cấp: ………………..
• Địa chỉ thường trú: …………………………………………………..

III. NỘI DUNG ỦY QUYỀN:

Bên A ủy quyền cho Bên B thay mặt và nhân danh Bên A thực hiện các công việc sau đây trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án ly hôn giữa Bên A và ông/bà ………………..:

1. Tham gia các buổi làm việc, phiên họp hòa giải liên quan đến việc phân chia tài sản chung và nợ chung của vợ chồng.
2. Thu thập, cung cấp chứng cứ, tài liệu liên quan đến nguồn gốc và hiện trạng tài sản.
3. Thay mặt Bên A tham gia các thủ tục xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản đang tranh chấp.
4. Trình bày ý kiến, tranh luận tại Tòa án để bảo vệ quyền lợi về tài sản cho Bên A.
5. Ký kết các văn bản, biên bản hòa giải về phần tài sản (theo phạm vi ủy quyền cụ thể).

THỜI HẠN ỦY QUYỀN:

Kể từ ngày ký cho đến khi vụ án được giải quyết xong hoặc cho đến khi Bên A có văn bản hủy bỏ việc ủy quyền.

CAM ĐOAN:

Hai bên cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi nội dung trong giấy này.

…….., ngày …. tháng …. năm ….

 

BÊN ỦY QUYỀN         BÊN ĐƯỢC ỦY QUYỀN
(Ký và ghi rõ họ tên)           (Ký và ghi rõ họ tên)